Μισθοί «ψίχουλα» και συνθήκες μεσαίωνα – Τι λένε παραγωγικοί φορείς

Η χαμένη αξιοπρέπεια… στην εργασία - Μισθοί- “ψίχουλα” και συνθήκες μεσαίωνα

Για πλήρη αποδόμηση του κοινωνικού κράτους τα τελευταία χρόνια κάνουν λόγοι εκπαιδευτικοί, εργαζόμενοι, γιατροί και συνταξιούχοι

Έχει περιοριστεί σημαντικά το κοινωνικό κράτος της Ελλάδας τα τελευταία χρόνια, με τους ανθρώπους που βρίσκονται στους πυλώνες του να εκφράζουν μια κατάσταση ανεπαρκή, που αδυνατεί να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα του κοινωνικού συνόλου. Η απώλεια αξιοπρέπειας στον χώρο εργασίας, η συνταξιοδοτική ανασφάλεια, η αποδυνάμωση του Συστήματος Υγείας και οι άνισες ευκαιρίες στον χώρο της εκπαίδευσης είναι σημάδια πως το κοινωνικό κράτος στην Ελλάδα έχει συρρικνωθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια. Στο πλαίσιο αυτό, ειδήμονες και εκπρόσωποι εργαζομένων κάνουν σαφές πως η Πολιτεία πρέπει να είναι σύμμαχος.

Πιο συγκεκριμένα, κοινωνικό κράτος σημαίνει κάλυψη τεσσάρων πεδίων: δημόσια υγεία, δωρεάν εκπαίδευση, συνταξιοδοτική ασφάλεια και εργασιακή σταθερότητα, η οποία εξασφαλίζεται από ένα σταθερό και ικανοποιητικό μισθό. Εάν ο μισθός δεν είναι ικανοποιητικός, τότε τίθεται ζήτημα επιβίωσης, πράγμα που έμμεσα σημαίνει πως θίγεται η αξιοπρέπεια του ίδιου του ατόμου. Σε όποιο ακαδημαϊκό εγχειρίδιο ή ειδησεογραφικό άρθρο ανατρέξουμε, θα διαπιστώσουμε πως κοινωνικό κράτος δε σημαίνει τίποτε άλλο παρά μείωση ή συρρίκνωση των κοινωνικών ανισοτήτων. Συμβαίνει όμως στην Ελλάδα η ενδυνάμωση του κοινωνικού κράτους ή παραμένει ένα σύνθημα στα χείλη της κυβερνητικής εξουσίας;

Στο πλαίσιο αυτό, η «ΝΚ» επικοινώνησε με ακαδημαϊκούς, εργαζόμενους και εκπροσώπους εργαζομένων, με σκοπό να παρουσιάσει στους αναγνώστες της εάν το κοινωνικό κράτος έχει περιοριστεί αυτά τα χρόνια.

Άνισες ευκαιρίες στην εκπαίδευση

Μεγάλο είναι το χάσμα στις άνισες ευκαιρίες στον εκπαιδευτικό χώρο τα τελευταία χρόνια, με τους φορείς να υποστηρίζουν πως και στις τρεις βαθμίδες της εκπαίδευσης υπήρξε πολιτική στόχευση ώστε να υποβαθμιστεί ο δημόσιος χαρακτήρας της.

Πιο συγκεκριμένα, ο πρόεδρος του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης “Δομήνικος Θεοτοκόπουλος” Γιώργος Μακράκης διεμήνυσε πως οι ανισότητες στον χώρο της εκπαίδευσης είναι εμφανείς και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, αλλά έγιναν έντονες την περίοδο της υγειονομικής κρίσης.

«Τα τελευταία χρόνια, το κοινωνικό κράτος στη χώρα μας συρρικνώνεται και δημιουργούνται άνισες ευκαιρίες στον χώρο της εκπαίδευσης και στις τρεις βαθμίδες, πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια. Και μάλιστα η συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους είναι πολιτικά στοχευμένη. Το είδαμε στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, όπου η κυβέρνηση νομοθέτησε την ισοτιμία των ελληνικών τίτλων σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με τίτλους σπουδών αμφιβόλου ποιότητας. Το είδαμε και στην υγειονομική κρίση, όπου η κυβέρνηση έκανε αγώνες να βρει κάποιο φορέα που θα παρέχει εξ αποστάσεως υπηρεσίες για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Τελικά, βρήκε τη Cisco, που δεν παρείχε φθηνές υπηρεσίες, και την ίδια στιγμή πολλά παιδιά δεν είχαν υπολογιστή. Η κυβέρνηση εδώ και τρία χρόνια έχει υποβαθμίσει σε σημαντικό βαθμό την παρεχόμενη ποιότητα στον χώρο της εκπαίδευσης», είπε ο κ. Μακράκης.

Τι συμβαίνει, ωστόσο, με το λύκειο; Το λύκειο αποτυπώνει το εφηβικό στάδιο της σχολικής ζωής του ατόμου και είναι το στάδιο πριν την ενηλικίωση. Ο πρόεδρος της ΕΛΜΕ Ηρακλείου, Ζαχαρίας Ρηγάκης, μίλησε στη «ΝΚ» όπου έκανε σαφές πως το ταξικό πρόσημο στην εκπαίδευση είναι εμφανές, ενώ παρατηρούνται σημαντικές ανισότητες μεταξύ κέντρου και επαρχίας.

«Δυστυχώς, η εκπαίδευση όπως εφαρμόζεται στην πράξη είναι πολλών ταχυτήτων. Έχει ταξικό πρόσημο και χαρακτήρα. Δεν είναι σχολείο ίσων ευκαιριών. Οι ανισότητες είναι μεγάλες και εύκολα μπορεί να τις παρατηρήσει κανείς μεταξύ κέντρου της πόλης του Ηρακλείου και της επαρχίας. Δεν έχει τις ίδιες ευκαιρίες ένα παιδί της Βιάννου μ’ ένα παιδί που ζει και πάει λύκειο σε κάποιο σχολείο του Ηρακλείου. Τα σχολεία της επαρχίας υπο-χρηματοδοτούνται και σε πολλά εξ αυτών απουσιάζει ένα σημαντικό μέρος του εκπαιδευτικού προσωπικού. Υπάρχουν σχολεία στην επαρχία που θα χρειαστεί σημαντικό διάστημα μέχρι να συμπληρωθούν οι διδάσκοντες σε βασικά μαθήματα. Η έλλειψη αξιοκρατίας στην κοινωνία παρασύρει και τα σχολεία», είπε χαρακτηριστικά.

Θίγονται συνταξιοδοτικά δικαιώματα

Το αίσθημα της υποβάθμισης των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων έκανε γνωστό ο καθηγητής Εργατικού Δικαίου και εκπρόσωπος της ΕΝΥΠΕΚΚ κ. Αλέξης Μητρόπουλος, ο οποίος υποστήριξε πως τη δεδομένη στιγμή κάθε άλλο παρά αισιοδοξία υπάρχει τόσο στον συνταξιοδοτικό χώρο, όσο και στην αγορά εργασίας.

Πιο συγκεκριμένα, ο κ. Μητρόπουλος αναφέρθηκε αρχικά στο κοινωνικό κράτος.

«Το κοινωνικό κράτος είναι γέννημα-θρέμμα της επόμενης μέρας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η οικονομική δυσπραγία, σε συνδυασμό με την απουσία κοινωνικών δομών για την πλειοψηφία του κοινωνικού συνόλου, ανέδειξε την αναγκαιότητα ύπαρξης κοινωνικού κράτους».

Ο ίδιος υποστήριξε πως «το κοινωνικό μεταπολεμικό κράτος περνάει μεγάλη κρίση. Οι βασικότερες εκδοχές του είναι η υγεία, η περίθαλψη, η ασφάλιση, η δημόσια παιδεία και η μισθωτή εργασία. Έχει περιοριστεί κι εμείς οι θεωρητικοί μιλάμε για κρίση του κοινωνικού κράτους, ενώ κάποιοι άλλοι μιλούν για αποδόμηση του κοινωνικού κράτους. Αυτό που ζούμε και στην Ευρώπη και στην Ελλάδα είναι η επιδοματική πολιτική του κοινωνικού κράτους, όπου τα δημόσια αγαθά της παιδείας, της υγείας, της περίθαλψης και της μισθωτής εργασίας δεν εφαρμόζονται με κριτήριο τη γενικότητα, αλλά εφαρμόζονται με βάση το κριτήριο της ευαλωτότητας. Τα τελευταία οκτώ χρόνια, το κοινωνικό κράτος συρρικνώθηκε και εν πολλοίς αποδομήθηκε».

Ο κ. Μητρόπουλος αναφέρθηκε στην κοινωνική πολιτική της κυβέρνησης, κάνοντας λόγο για την ιδιωτικοποίηση της επικουρικής ασφάλισης, η οποία θα πλήξει το μοντέλο του διανεμητικού μοντέλου κοινωνικής ασφάλισης που υπάρχει στη χώρα μας.

«Η Νέα Δημοκρατία, όπως και οι προηγούμενες κυβερνήσεις, “αφυδάτωσε” βασικές γραμμές του κοινωνικού κράτους και όποια εκδοχή πάρουμε, είτε στην υγεία είτε στην παιδεία, βλέπουμε τον περιορισμό των κατηγοριών που κάνουν χρήση των δημόσιων αγαθών. Είχαμε την ιδιωτικοποίηση της επικουρικής ασφάλισης. Πράγματι παρακολουθούμε τη συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους», είπε ο κ. Μητρόπουλος.

«Ένας στους τρεις με μισθό 350 ευρώ»

Μεταξύ άλλων, ο κ. Μητρόπουλος ανέφερε: «Με πρόσφατα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας, ένας στους τρεις εργαζόμενους έχει μισθό 350 ευρώ καθαρά τον μήνα. Ένας στους τρεις συνταξιούχους παίρνει σύνταξη μέχρι 350 ευρώ τον μήνα. Το σύστημα μισθοδοσίας και το συνταξιοδοτικό σύστημα, που είναι συγκοινωνούντα δοχεία, διέρχονται μια μεγάλη κρίση. Άρα το σύστημα της αγοράς εργασίας γεννάει φτωχούς εργαζόμενους, αλλά και φτωχούς συνταξιούχους. Οι χαμηλοί μισθοί οδηγούν σε χαμηλές συντάξεις. Δεν πρέπει να αισιοδοξούν όσοι βρίσκονται στην τωρινή αγορά εργασίας, αλλά ούτε και οι μελλοντικοί συνταξιούχοι».

Λάθη του παρελθόντος

«Δεδομένο είναι ότι το κράτος κατά την οργανωτική του διαδικασία δεν έλαβε τα προσήκοντα μέτρα για την ορθή και μελλοντική αξίωση συνταξιοδοτικών παροχών στο σύνολο της κοινωνίας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να θίγονται δικαιώματα σε βαθμό που δε διασφαλίζεται ούτε ο πυρήνας τους. Για να διορθωθούν τα λάθη του παρελθόντος χρειάζεται να επέλθει ένας επανακαθορισμός του κοινωνικού μοντέλου σε μια βάση επιτάχυνσης της ανάπτυξης, με στροφή σε ένα παραγωγικό μοντέλο με χαρακτηριστικά βιώσιμης ανάπτυξης με γνώμονα μια πολιτική κατεύθυνση προς ένα κράτος κοινωνικής επένδυσης, που θα προστατεύει αποτελεσματικά τους πολίτες του», τονίζει από την πλευρά του ο δικηγόρος Αθηνών και υποψήφιος διδάκτωρ του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης, Κώστας Λαπίδης.

Ανισότητες και στην υγεία – Αποδυναμώνεται το δημόσιο Σύστημα Υγείας

Σημαντική αποδυνάμωση έχει γνωρίσει το δημόσιο Σύστημα Υγείας τα τελευταία χρόνια, καθώς παρατηρείται μείωση του προσωπικού, το οποίο ωστόσο δεν καλύπτεται. Ταυτόχρονα, η εμφάνιση της ξαφνικής πανδημίας τα τελευταία χρόνια διεύρυνε τις κοινωνικές ανισότητες στον ευαίσθητο αυτό χώρο.

Ο διευθυντής των ΜΕΘ Βενιζελείου Αναστάσιος Κιούλπαλης μίλησε για τα τρέχοντα προβλήματα του ΕΣΥ, τονίζοντας πως «υπάρχει μια τάση φυγής των γιατρών, οι οποίοι εγκαταλείπουν το δημόσιο Σύστημα Υγείας. Το εγκαταλείπουν για διάφορους λόγους. Ένας χαρακτηριστικός λόγος είναι η κούραση. Ένας άλλος λόγος είναι οι υψηλές αμοιβές του ιδιωτικού συστήματος υγείας σε σχέση με παλαιότερα, εξαιτίας της αύξησης της τιμής των νοσηλειών. Το δημόσιο Σύστημα Υγείας αποδυναμώνεται. Ποιο είναι όμως το πρόβλημα; Αποχωρούν γιατροί και τα κενά δεν καλύπτονται από προσλήψεις. Υπάρχει αυξημένη υπερεντατικοποίηση. Μετά την πανδημία, υπάρχει σταθερή φυγή των ανθρώπων από το δημόσιο Σύστημα Υγείας».

Ο κ. Κιούλπαλης, μεταξύ άλλων, υποστήριξε πως «υπάρχει μια μεγάλη κατηγορία ανθρώπων, όπως είναι αυτοί που δεν έχουν κοινωνική ασφάλιση και έχουν χάσει το δικαίωμά τους να συνταγογραφούν τα φάρμακά τους οι ιδιώτες γιατροί. Και την ίδια ακριβώς χρονική στιγμή παρατηρείται μείωση των χειρουργείων λόγω έλλειψης αναισθησιολόγων».

Ο καθηγητής Γενικής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης κ. Χρήστος Λιονής στάθηκε στις κοινωνικές ανισότητες στο πεδίο της Δημόσιας Υγείας μετά την έκρηξη της πανδημίας του κορωνοϊού.

«Η πανδημία συνέβαλε στη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων. Μπορεί εύκολα να το διαπιστώσει κανείς. Οι κοινωνικές αυτές ανισότητες έχουν χαρακτηριστικά γεωγραφικά και οικονομικά. Είναι σημαντικό να εξετάσει κανείς τις ανισότητες πολυποίκιλα. Οι κοινωνικές ανισότητες είναι αποτέλεσμα των αναγνωρισμένων σοβαρών θεμάτων όπου η Ελλάδα έχει μπει την τελευταία δεκαετία. Παρά τις όποιες προσπάθειες που έχουν γίνει, αρκετές κοινωνικές ομάδες, και πιο συγκεκριμένα στις ομάδες των ηλικιωμένων και των νέων, αναζητούν περισσότερες ευκαιρίες υποστήριξης των επιλογών. Το δικαίωμα της αυτονομίας με όρους πραγματικά της επιλογής της εργασίας με βάση τη μόρφωση και την καλλιέργεια μπορεί να συναντήσει στους νέους. Οι ηλικιωμένοι είναι η ομάδα με τη μεγαλύτερη θνησιμότητα και νοσηρότητα. Η υγεία και η κοινωνική φροντίδα είναι συγκοινωνούντα δοχεία και το βλέπουμε σε επίπεδο κοινωνικών ανισοτήτων», είπε ο κ. Λιονής.

Η χαμένη αξιοπρέπεια… στην εργασία – Μισθοί- “ψίχουλα” και συνθήκες μεσαίωνα

Για απώλεια αξιοπρέπειας των εργαζομένων κάνουν λόγο οι εκπρόσωποι του Εργατικού Κέντρου Ηρακλείου και Ρεθύμνου, καθώς οι υπερεντατικοποιημένες συνθήκες εργασίας σε συνδυασμό με την απουσία στήριξης από το κράτος έχουν ελαχιστοποιήσει την αισιοδοξία των εργαζομένων.

«Έχει χαθεί η αξιοπρέπεια του εργαζομένου τα τελευταία χρόνια σε πολλά ζητήματα. Δεν μπορεί να πάρει ανάσα. Το βλέπουμε ως Εργατικό Κέντρο. Τα εργασιακά δικαιώματα έχουν απολεσθεί. Οι συνθήκες εργασίας έχουν εντατικοποιηθεί και γενικότερα υπάρχει ένα δυσμενές κλίμα εις βάρος του εργαζομένου, που βρίσκεται σε σχέση εξαρτημένης εργασίας με τον μισθωτό. Η κατάσταση είναι ιδιαιτέρως άσχημη», ανέφερε ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Ηρακλείου, Στέλιος Βοργιάς.

Ο πρόεδρος Εργατικού Κέντρου Ρεθύμνου, Κώστας Νικολιδάκης, επισήμανε από την πλευρά του: «Ο σημερινός εργαζόμενος έχει χάσει τη δυναμική του. Δεν είναι μόνο η υγειονομική κρίση, αλλά είναι τα πολλά χρόνια της οικονομικής κρίσης, που έχουν αλλοιώσει μισθολογικά και ψυχολογικά τον εργαζόμενο. Ο εργαζόμενος δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες του. Δεν υπάρχουν δομές υγείας και το βλέπουμε εδώ στο Ρέθυμνο, όπου το Νοσοκομείο του Ρεθύμνου δεν έχει αναισθησιολόγους. Πρέπει να στηριχθεί ο εργαζόμενος και τα δικαιώματά του».

«Τα πράγματα δεν είναι τόσο εύκολα. Ο ξενοδοχοϋπάλληλος έχει υποστεί μεγάλη κρίση στον χώρο της εργασίας του. Η αξιοπρέπειά του έχει αλλοτριωθεί. Υπάρχει μεγάλη εργασιακή ανασφάλεια, καθόσον δεν μπορεί να πληρώσει τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος. Η κυβέρνηση δε στηρίζει τους ξενοδοχοϋπαλλήλους και το βλέπουμε όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε πως πρέπει να αυξηθούν οι μισθοί. Όλα ήταν ευχολόγια. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν ήταν συνεπής στα λόγια. Οι ξενοδοχοϋπάλληλοι έχουν ανάγκη ετήσιας στήριξης από το κράτος», ανέφερε ο αντιπρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Ηρακλείου, Νίκος Κοκολάκης.